Mit ostoją propagandy

Propaganda jest sztuką przeznaczoną dla klienta, sztuką nie wykraczającą w swej istocie poza sferę emocjonalną. Trafia jednak do intelektu za pomocą mitów. Fachowa propaganda gra mitami, aby poruszyć do głębi klienta, rozpracować go. Przedstawianie tylko po to, by klient wyładował swoje emocje, jest złą propagandą. Należy przedstawiać, aby klient był wciągnięty w wir uwodzenia. Mity są przeznaczone dla klientów, albowiem poruszają ich całym jestestwem i przenikają ich na wskroś. Klient doznaje szeregu wzruszeń, dzięki którym osiąga wartości estetyczne, emocjonalnie pobudzające, tkwiące w mitach. Przeżycia estetyczne dotyczą czegoś, są ku komuś lub czemuś kierowane, stanowiąc konsekwencję sytuacji estetycznej, jaka wiąże odbiorcę z wartością estetyczną mitu w sposób bezpośredni. W micie mamy do czynienia z silnym oddziaływaniem estetyczno-emocjonalnym.

Przeżycia estetyczne odnoszą się do podmiotu, przeżywającego mit w postaci estetycznego przedstawienia. Wpływ obejmuje te strony osobowości człowieka, które są zaangażowane w odbiór mitu, zatem to wszystko, co dokonuje się w świadomości podmiotu na skutek kontaktu z mitem. Mit jako przedmiot estetyczny to wyobrażenie odbiorcy o nim. Wyobrażenie tworzy przeżycie estetyczne w bezpośrednim kontakcie z mitem. Dokonana zostaje percepcja estetyczna – w języku potocznym określona jako „swoiste rozumienie”, albo „sposób odczytania”. Chociaż mit jest jeden to jego ocen, a więc sposobów rozumienia, istnieje duże spektrum.

Przeżycia estetyczne zależne są od warunków percepcji, od nastawień i właściwości odbiorcy, od siły mitu, jego przekazu, od panujących w danym momencie ideologicznych kanonów artystycznych, mody, lansowanego stylu życia. W przeżyciu estetycznym stykamy się bezpośrednio z wartością estetyczną. Przeżycia estetyczne mogą dokonywać się na płaszczyźnie:

– spontanicznej (są to przeżycia, mające charakter swobodny, dokonują się one na zasadzie bezpośredniego doznania wartości, w której czynnik wiedzy bezpośrednio nie ingeruje);
– manipulacyjnej (konkretna postać mitu jest kształtowana przez sposób widzenia, rozumienia i doznawania odbiorcy, zatem w przeżycia ingeruje już czynnik intelektualnych ujęć, jakiegoś myślenia);

– indoktrynacyjnej (są to przeżycia, które subtelnie kształtują, modelują postawę odbiorcy, kształtując jego świadomość w estetyczny sposób, narzucając  mu rodzaj widzenia i odczuwania).

Mit bowiem skupia uwagę na konkretnych hasłach społecznych, które odwołują się do utopijnych marzeń. Stąd wypływa niesłabnąca siła mitu.

Biorąc pod uwagę wartość estetyczną mitu, możliwości osobowe odbiorcy oraz strukturę samego przeżycia, jako procesu psychicznego, zmierzającego do emocjonalnego odbioru wartości estetycznych mitu oraz do uzyskania reakcji określonej jako doznanie piękna zgodnie z ogólnymi założeniami estetyki, możemy wyróżnić następujące typy przeżyć estetycznych:

– przeżycie irracjonalne, które mają charakter uczuciowy, afektywny, przeważają w nim doznania emocjonalne oraz objawy somatyczne, które są stale nienasycone,

– przeżycie estetyczne ekspresyjne, przez co należy rozumieć wytwarzanie przedmiotu estetycznego zgodnego z naturą podmiotu przeżywającego,

– przeżycie estetyczne narzucone, co oznacza, że odbiorca zgadza się tu z przeświadczeniem oficjalnym, że mit ocenione pozytywnie przez specjalistów, krytyków zasługuje na uznanie.

Zatem przeżycie estetyczne mitu oparte jest na pozytywnym stosunku do niego, przebiega w swoistym dystansie człowieka wobec rzeczywistości. W micie bowiem następuje odbiór jakości zmysłowych, związanych z iluzją. Mit daje wytchnienie, rozrywkę, odrywa od codzienności, dostarcza silnych podniet, fikcyjnego zaspokojenia swoich pragnień, ukojenia, których nie doznał ani przeżył odbiorca. Dlatego patrzą oni poprzez mit na świat i na swoje życie, chcąc gorączkowo znaleźć rozwiązanie nękających ich problemów.  Mit zawsze stanowi podnietę do marzeń. Niezależnie od motywów obcowania z mitem, zależność jest jedna: mit kształtuje odbiorcę. Dlatego mit domaga się od swego odbiorcy zajęcia postawy aktywnej.

Każdy mit jest unikatowym utworem, jedyną kompozycją jedyną w swoim rodzaju. Wywołuje on i tworzy u odbiorcy indywidualne przeżycie emocjonalne i wzruszenie. Mit bowiem dotyka określone jego przeżycia uczuciowe. Mistrzowskie treści mitu muszą być nie tylko niezwykłe i potężne, lecz także oryginalne i kreacyjne. Potęga i wielkość mitu przytłacza percypującego. Dlatego treść mitu w postaci nośnego społecznie hasła przyjmuje niejako automatycznie i przyswaja sobie na stałe, co skutkuje w jego życiu określonymi reperkusjami w postaci perspektywy postrzegania rzeczywistości.

Andrzej Filus

(Visited 50 times, 1 visits today)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*